May 29, 2026

Admin Cogistics Co.,Ltd

เชื้อราในอาหารเกิดจากอะไร? ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่ในวัตถุดิบอุตสาหกรรมอาหาร

“เชื้อรา” หนึ่งในปัญหาที่ผู้ประกอบการให้ความสำคัญไม่แพ้สารเคมีตกค้างในกระบวนการผลิตของอุตสาหกรรมอาหาร เพราะมันสามารถปนเปื้อนอยู่ในวัตถุดิบได้ ตั้งแต่ขั้นตอนการเพาะปลูก การเก็บเกี่ยว การขนส่ง ไปจนถึงการจัดเก็บหากไม่มีการควบคุมที่เหมาะสม หรือสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยความชื้นที่เอื้อต่อการเกิดเชื้อรา

ตลอดจนนำไปสู่การเจริญเติบโตของสารพิษจากเชื้อรา (Mycotoxins) ที่มักปะปนมาในอาหารหลายชนิด รวมถึงผลผลิตทางการเกษตร และอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของผู้บริโภค รวมถึงสร้างความเสียหายต่อมาตรฐานการผลิตในอุตสาหกรรมอาหารได้นั่นเอง

• อ่านเพิ่มเติมเรื่อง : สารตกค้างในผัก ผลไม้ : อันตรายที่ซ่อนอยู่ในจานอาหาร

เชื้อราในอาหารคืออะไร? ภัยเสี่ยงที่อุตสาหกรรมอาหารต้องระวัง

เชื้อราในอาหาร คือจุลินทรีย์ประเภทฟังไจ (Fungi) เป็นสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่สามารถเจริญเติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมที่มีความชื้นและอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโต โดยมักพบได้ในธัญพืช ถั่ว เครื่องเทศ ผลไม้แห้ง รวมถึงวัตถุดิบทางการเกษตร หรือวัตถุดิบที่เก็บไว้นานเกินไป ซึ่งส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสี กลิ่น รสชาติ และคุณภาพของอาหาร รวมถึงมีโอกาสเกิดเป็นสารพิษจากเชื้อราที่เสี่ยงอันตรายแก่ร่างกายมนุษย์ได้หากนำมาบริโภค

หลายคนตั้งคำถามว่าเชื้อราในอาหาร อันตรายไหม? บอกได้เลยว่าอันตรายและสร้างความเสียหายแก่อุตสาหกรรมอาหารเป็นอย่างมาก เพราะนอกจากจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพของผู้บริโภคโดยตรงแล้ว ยังกระทบต่อคุณภาพสินค้า และทำลายความน่าเชื่อถือของแบรนด์ในพริบตา ตลอดจนส่งผลไปยังต้นทุนการผลิต การสูญเสียวัตถุดิบ หรือไม่ผ่านมาตรฐานการตรวจสอบคุณภาพสินค้าอีกด้วยนั่นเอง

วิธีสังเกตเชื้อราในอาหาร

• มีกลิ่นหืน หรือมีสิ่งแปลกปลอมอย่างเยื่อบาง ๆ คล้ายใยแมงมุมสีดำหรือสีขาว
• มีจุดสีเขียว สีน้ำตาล หรือสีดำติดอยู่
• เนื้อสัมผัสนิ่มลงอย่างเห็นได้ชัดจากเชื้อรา
• เนื้อสัตว์ที่เก็บไว้นานเกิดสีเปลี่ยนจากเดิมเฉพาะจุด

เชื้อราในอาหารเกิดจากอะไร? มีแหล่งที่มาจากไหน

เชื้อราในอาหารเกิดจากการปนเปื้อนของสปอร์เชื้อราที่มีอยู่ตามธรรมชาติ เมื่อสปอร์เหล่านี้เจอกับปัจจัยแวดล้อมที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของเชื้อราทั้งอุณหภูมิ ความชื้น ออกซิเจน และสารอาหารที่เหมาะสม จะสามารถเติบโตและแพร่กระจายบนวัตถุดิบหรืออาหารได้

แหล่งที่มาของเชื้อราในอุตสาหกรรมอาหาร

• อากาศ: สปอร์ของเชื้อราสามารถลอยปะปนอยู่ในอากาศได้ตามธรรมชาติ หากไม่มีการจัดการระบบหมุนเวียนอากาศที่ดีในโรงงาน
• วัตถุดิบทางการเกษตร: วัตถุดิบจากแหล่งธรรมชาติที่เกิดจากการปนเปื้อนตั้งแต่การเพาะปลูก โดยเฉพาะธัญพืช เมล็ดพืช เครื่องเทศ และผักผลไม้
• การจัดเก็บวัตถุดิบ: การจัดเก็บวัตถุดิบในพื้นที่ที่มีความชื้นสูง อากาศถ่ายเทไม่สะดวก หรือมีการควบคุมอุณหภูมิไม่เหมาะสม สามารถกระตุ้นให้เชื้อราเจริญเติบโตได้อย่างรวดเร็ว
• การขนส่ง: การขนส่งวัตถุดิบจากซัพพลายเออร์มายังโรงงาน อาจสัมผัสกับความชื้น ฝุ่นละออง หรือการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ รวมถึงบรรจุภัณฑ์หรือรถขนส่งที่ไม่เหมาะสม ย่อมทำให้เกิดการปนเปื้อนได้
• พนักงาน: พนักงานเป็นอีกหนึ่งพาหะที่อาจนำสปอร์เชื้อราเข้าสู่พื้นที่ผลิตผ่านเสื้อผ้า รองเท้า อุปกรณ์ หรือการปฏิบัติงานที่ไม่เป็นไปตามหลักสุขอนามัยได้
• สภาพแวดล้อมในโรงงาน: พื้นที่ผลิต อุปกรณ์ เครื่องจักร ระบบระบายอากาศ หรือจุดอับชื้นต่าง ๆ ล้วนเป็นแหล่งสะสมของเชื้อราได้ หากไม่มีการทำความสะอาดและบำรุงรักษาอย่างเหมาะสม

บทความเกี่ยวข้องที่น่าสนใจ: การปนเปื้อนข้าม (Cross Contamination) คืออะไร?​ ทำไมโรงงานผลิตอาหารต้องระวัง

ประเภทของเชื้อราที่พบบ่อยในอุตสาหกรรมอาหาร

สารพิษจากเชื้อราที่พบบ่อยในผลผลิตทางการเกษตร

อ่านเพิ่มเติมเรื่อง : อะฟลาท็อกซิน (Aflatoxins) สารก่อมะเร็งจากเชื้อราที่แฝงมากับอาหารแห้งและผลผลิตทางการเกษตร

วัตถุดิบแบบไหนเสี่ยงต่อการเกิดเชื้อรามากที่สุด

• ธัญพืชและเมล็ดพืช: ข้าวโพด ข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ ข้าวโอ๊ต และข้าว มีความเสี่ยงสูงต่อการปนเปื้อนเชื้อราในระหว่างการเพาะปลูก การเก็บเกี่ยว และการจัดเก็บ
• ถั่ว: ถั่วลิสง ถั่วเหลือง อัลมอนด์ และพิสตาชิโอ วัตถุดิบที่มักพบการปนเปื้อนของเชื้อราที่สามารถสร้างสารพิษอะฟลาท็อกซิน (Aflatoxins) ได้
• เครื่องเทศและสมุนไพร:  พริกไทย พริกป่น ขมิ้น อบเชย และเครื่องเทศต่าง ๆ ที่เสี่ยงปนเปื้อนเชื้อราในระหว่างการตากแห้ง การขนส่ง และการเก็บรักษา
• ผลไม้แห้งและผลผลิตทางการเกษตรแปรรูป: ลูกเกด อินทผลัม และผลไม้อบแห้ง อาจเกิดการสะสมของเชื้อราได้หากมีความชื้นหลงเหลืออยู่ในผลิตภัณฑ์
• ผักและผลไม้สด: แอปเปิ้ล สตรอว์เบอร์รี องุ่น และมะเขือเทศ โดยเฉพาะผลผลิตที่มีรอยช้ำ หรือรอยแตกมีความเสี่ยงต่อการเน่าเสียระหว่างจัดเก็บ
• อาหารสัตว์และวัตถุดิบอาหารสัตว์: ข้าวโพด กากถั่วเหลือง และธัญพืชต่าง ๆ ที่อาจส่งผลต่อคุณภาพวัตถุดิบในห่วงโซ่อาหาร
• วัตถุดิบที่จัดเก็บเป็นเวลานาน: ไม่ว่าจะเป็นวัตถุดิบชนิดใด หากถูกเก็บในสภาพแวดล้อมที่มีความชื้นสูง อากาศถ่ายเทไม่ดี หรือควบคุมอุณหภูมิไม่เหมาะสม ก็มีโอกาสเกิดเชื้อราในอาหารได้

ผลกระทบของเชื้อราในอาหารต่อธุรกิจอาหาร

การปนเปื้อนของเชื้อราในอาหารไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะด้านความปลอดภัยของผู้บริโภคเท่านั้น แต่ยังสร้างความเสียหายต่อธุรกิจหรืออุตสาหกรรมอาหารในหลายด้าน ตั้งแต่ต้นทุนการผลิตจากการสูญเสียวัตถุดิบที่ต้องคัดทิ้ง คุณภาพสินค้าไม่เป็นไปตามมาตรฐานหากสินค้าเกิดเปลี่ยนสี กลิ่น และรสชาติจากเชื้อรา เกิดความเสี่ยงด้านกฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัยอาหารจากผลิตภัณฑ์ที่มีการปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐานที่กำหนด ไปจนถึงภาพลักษณ์ของแบรนด์ที่กระทบต่อความเชื่อมั่นของลูกค้าและคู่ค้า และสูญเสียโอกาสทางการตลาด โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมอาหารที่ต้องรักษามาตรฐานคุณภาพและความปลอดภัยของสินค้าอาหารอย่างเข้มงวด

วิธีป้องกันเชื้อราในอาหาร และโซลูชันจัดหาวัตถุดิบจาก Cogistics

แนวทางป้องกันปัญหาเชื้อราในอาหาร

• คัดเลือกวัตถุดิบจากแหล่งผลิตที่น่าเชื่อถือและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้
• ควบคุมความชื้นและอุณหภูมิระหว่างการจัดเก็บวัตถุดิบ
• ตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบก่อนเข้าสู่กระบวนการผลิตอย่างสม่ำเสมอ
• ดูแลความสะอาดของคลังสินค้า อุปกรณ์ เครื่องจักร และพื้นที่ผลิตในโรงงาน
• เลือกคู่ค้าหรือซัพพลายเออร์ด้านวัตถุดิบที่มีมาตรฐานด้านคุณภาพและความปลอดภัยอาหาร

“Cogistics” ผู้ให้บริการจัดหาวัตถุดิบประเภทผักและผลไม้กว่า 100 ชนิด ตัดแต่งรูปทรงพร้อมเข้าไลน์ผลิต สำหรับธุรกิจและอุตสาหกรรมอาหาร

• วัตถุดิบรูปแบบแช่เยือกแข็ง (IQF Freezing) และรูปแบบกระป๋อง 
• รับรองมาตรฐานสากล GMP, HACCP, ISO 9001 และฮาลาล (Halal)
• จัดเก็บวัตถุดิบได้นานด้วยอายุการเก็บรักษา (Shelf Life) ถึง 18 เดือน
• พร้อมจัดส่งในปริมาณหลักตันขึ้นไป ตลอดทั้งปี 365 วัน ไม่มีขาดส่ง
• ราคาวัตถุดิบคงที่ไม่มีผันแปรตามราคาตลาด แม้เผชิญวิกฤตวัตถุดิบขาดแคลน

สามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ช่องทาง

Call: 02-328-6638

Line Official: @cogistics

Facebook: Cogistics Co., Ltd.

Email: salesorder@cogistics.co.th

แล้วมาร่วมเป็นส่วนหนึ่งกับเรา Cogistics เพื่อนคู่คิดธุรกิจอุตสาหกรรมอาหาร