“Upcycled Food” เปลี่ยนวัตถุดิบเหลือทิ้ง สู่สินค้าใหม่ลด Food Waste

ในทุกวันนี้ภาคธุรกิจอาหารและเครื่องดื่มต้องรับมือกับปริมาณวัตถุดิบจำนวนมากที่ไม่ถูกนำมาใช้จนหมด ไม่ว่าจะเป็นเศษวัตถุดิบจากการผลิต วัตถุดิบที่รูปทรงไม่ได้มาตรฐาน หรือของเหลือจากกระบวนการแปรรูป สิ่งเหล่านี้มักจบลงด้วยการสูญเสียอาหาร (Food Loss) โดยไม่รู้ตัวที่เพิ่มต้นทุนให้กับธุรกิจ ทั้งในแง่ค่าใช้จ่ายและการจัดการของเสีย ยังไม่รวมถึงเป็นขยะอาหาร (Food Waste) ในท้ายที่สุด

ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้กระทบถึงแค่ต้นทุนของธุรกิจเพียงเท่านั้น แต่ยังส่งผลถึงเรื่องสิ่งแวดล้อม เมื่อ Food Waste จากหลายธุรกิจรวมกันในระดับอุตสาหกรรม ปริมาณขยะอาหารที่เกิดขึ้นจึงสูงกว่าที่หลายคนคิด และเป็นโจทย์ใหญ่ที่ธุรกิจอาหารยุคใหม่หลีกเลี่ยงไม่ได้

แนวคิด “อาหารอัพไซเคิล (Upcycled Food)” จึงเข้ามาเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการจัดการปัญหานี้ โดยการนำวัตถุดิบเหลือใช้มาผ่านกระบวนการอัพไซเคิลให้กลายเป็นสินค้าใหม่ที่เปลี่ยนของที่เคยถูกมองว่า “เหลือทิ้ง” ให้กลับมาสร้างมูลค่าได้อีกครั้ง

คลิกอ่านเพิ่มเติมเรื่อง : Food Waste vs Food Loss ต่างกันอย่างไร? ทำไมธุรกิจอาหารยุคใหม่ต้องใส่ใจ

รู้จักกับโมเดลอาหารอัพไซเคิล “Upcycled Food”

Upcycled Food คือ การนำวัตถุดิบอาหารที่เหลือจากกระบวนการผลิตแต่ยังมีคุณค่าและปลอดภัยต่อการบริโภคนำกลับมาแปรรูปเป็นสินค้าใหม่ (Recycle) และอัพไซเคิลเพิ่มมูลค่า (Upcycle) โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อช่วยลดปริมาณขยะอาหาร (Food Waste) และการสูญเสียอาหาร (Food Loss) ตลอดจนความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

พร้อมช่วยลดต้นทุนธุรกิจในการจัดการของเสีย จากการนำวัตถุดิบที่เคยต้องทิ้งนำกลับมาสร้างรายได้ใหม่ อีกทั้งยังเป็นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ลดการสูญเสียอาหารตั้งแต่ต้นทาง และสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้กับแบรนด์ในด้านความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย

ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ Upcycled Food

ปัจจุบันหลายธุรกิจได้มีการนำวัตถุดิบเหลือใช้จากอุตสาหกรรมอาหารมาอัพไซเคิลเป็นสินค้าหลากหลายรูปแบบ ตัวอย่างเช่น

กากผักผลไม้จากการคั้นน้ำเพื่อผลิตน้ำผลไม้ : นำมาแปรรูปเป็นคุกกี้ แครกเกอร์ ขนมอบ หรือผงเสริมใยอาหารเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการให้กับสินค้า
กากถั่วเหลืองจากการทำนมถั่วเหลือง : ใช้ทำขนม เบอร์เกอร์โปรตีนพืช หรืออาหารสัตว์ ช่วยเพิ่มมูลค่าให้ผลพลอยได้จากการผลิตนมถั่วเหลือง
เปลือกผักผลไม้ : แปรรูปเป็นแยม ผงชงดื่ม ผงปรุงรส หรือเครื่องดื่มไฟเบอร์สูง ลดการเกิดขยะอาหารจากการปอกเปลือกวัตถุดิบผักผลไม้
เศษธัญพืชจากการผลิตเบียร์ : นำมาทำเป็นแป้งหรือซีเรียล ช่วยใช้วัตถุดิบเหลือทิ้งได้อย่างคุ้มค่า
ขนมปังเหลือจากร้านเบเกอรี่ : นำไปผลิตเบียร์คราฟต์หรือขนมอบชนิดใหม่ แทนการทิ้งเป็น Food Waste
กากกาแฟ : นำไปผสมในช็อกโกแลต หรือสกัดสารต้านอนุมูลอิสระ เพิ่มมูลค่าให้ของเหลือจากร้านกาแฟและโรงงานแปรรูป

ประโยชน์ของแนวทาง Upcycled Food

ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม : การนำวัตถุดิบที่ยังใช้ประโยชน์ได้กลับมาแปรรูปจะช่วยลดการเกิดขยะอาหาร (Food Waste) ลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปกำจัด และช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เกิดจากการย่อยสลายของอาหารเหลือทิ้งซึ่งส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมในภาพรวมได้
เพิ่มคุณค่าทางโภชนาการให้สินค้า : วัตถุดิบเหลือใช้จากอุตสาหกรรมอาหาร เช่น กากผักผลไม้หรือเปลือกธัญพืช ยังคงอุดมไปด้วยไฟเบอร์ วิตามิน และสารต้านอนุมูลอิสระ ดังนั้นการนำวัตถุดิบเหล่านี้มาอัพไซเคิลจึงเป็นการช่วยเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการให้กับสินค้าอาหารโดยไม่จำเป็นต้องใช้วัตถุดิบใหม่เพิ่มเติม
สร้างมูลค่าเพิ่มให้ธุรกิจ : Upcycled Food ช่วยเปลี่ยนของเหลือจากกระบวนการผลิตให้กลายเป็นสินค้าใหม่ที่สามารถจำหน่ายได้ ลดต้นทุนการจัดการของเสีย และเพิ่มรายได้ให้กับผู้ประกอบการ โดยเฉพาะธุรกิจอาหารแปรรูปและผู้ประกอบการรายย่อยที่ต้องการสร้างความแตกต่างให้กับสินค้า
ตอบโจทย์ผู้บริโภครุ่นใหม่ : ผู้บริโภคยุคใหม่ให้ความสำคัญกับความยั่งยืน สุขภาพ และความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น การเลือกอัพไซเคิลอาหาร (Upcycling Food) จึงกลายเป็นอีกทางเลือกที่ตอบโจทย์ด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน พร้อมช่วยสร้างภาพลักษณ์เชิงบวกให้กับแบรนด์ในระยะยาว

แนวโน้มการเติบโตของตลาดสินค้า Upcycled Food

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยได้มีการประเมินว่าช่วงปี ค.ศ. 2025-2035 มูลค่าตลาด Upcycled Food จะมีแนวโน้มในการเติบโต 6.5% ต่อปี (CAGR) อยู่ที่ 15,929 ล้านบาท ภายในปี 2035 ซึ่งถือว่ามีศักยภาพเติบโตสูงกว่าค่าเฉลี่ยตลาดโลกที่ 5.2%

อีกทั้งยังประเมินว่าการทำ Upcycling Food จะช่วยเพิ่มอัตรากำไรขั้นต้นให้ธุรกิจร้านอาหารประมาณ 4% จากเฉลี่ย 31.8% เป็นเฉลี่ย 35.8% จากการลดต้นทุนวัตถุดิบส่วนเกินที่เคยต้องทิ้งไป และมีรายได้เพิ่มเติมจากผลิตภัณฑ์ใหม่ที่เกิดจากการแปรรูปขึ้นมา

ปัจจัยสนับสนุนศักยภาพตลาด Upcycled Food ในไทย

1. ปริมาณขยะอาหารในไทยสูง และบางส่วนสามารถบริโภคได้

ในแต่ละปีคนไทยสร้างขยะอาหาร (Food Waste) เฉลี่ยประมาณ 86 กิโลกรัมต่อคน ซึ่งถือว่าสูงเป็นอันดับต้น ๆ ของภูมิภาคอาเซียนและมากกว่าค่าเฉลี่ยโลก ขยะอาหารส่วนหนึ่งไม่ได้เกิดจากอาหารเสีย แต่เกิดจากการคัดทิ้งในกระบวนการผลิตและจำหน่าย โดยมีสัดส่วนมากกว่า 40% ที่ยังสามารถบริโภคได้ วัตถุดิบเหล่านี้จึงสามารถนำมาแปรรูปต่อในรูปแบบ Upcycled Food เพื่อสร้างสินค้าใหม่ทดแทนการปล่อยให้กลายเป็น Food Waste

2. สินค้าแปรรูปใหม่มีการรับรองมาตรฐาน Upcycled Certified™

หนึ่งในความท้าทายของอาหารอัพไซเคิลคือความกังวลด้านความปลอดภัยของอาหาร ดังนั้นจึงมีการสนับสนุนมากขึ้นจากการมีมาตรฐานรับรองระดับสากล ได้แก่ “ใบรับรอง Upcycled Certified™ จาก Upcycled Food Association (UFA)” ซึ่งช่วยยืนยันว่าผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการอัพไซเคิลปลอดภัยสำหรับการบริโภค มีการใช้วัตถุดิบที่เหมาะสมโดยผ่านการคัดแยกและจัดการอย่างถูกสุขลักษณะ เพื่อช่วยให้ผู้บริโภคเข้าใจว่า Upcycled Food ไม่ใช่อาหารจากของเสีย แต่เป็นอาหารที่ช่วยลดการสูญเสียทรัพยากรในระบบอาหาร (Food Supply)

3. คนไทยยอมรับผลิตภัณฑ์จากแนวคิดลดขยะอาหารมากขึ้น

ความยั่งยืนกำลังกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจซื้อ จากข้อมูล Voice of the Consumer Survey 2024 ของ PwC Thailand พบว่าผู้บริโภคไทยกว่า 58% ให้ความสำคัญกับผลิตภัณฑ์ที่มีความยั่งยืน และยังพร้อมจ่ายในราคาที่สูงขึ้นเฉลี่ย 11.7% หากสินค้านั้นเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งแนวโน้มนี้สะท้อนให้เห็นว่าตลาดไทยเริ่มมองเห็นคุณค่าของสินค้าอาหารที่ช่วยลดขยะอาหาร และเปิดโอกาสให้ Upcycled Food พัฒนาไปสู่ตลาดกระแสหลักได้ในอนาคต

ข้อมูลอ้างอิง :

- ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2568). Food Upcycle: โมเดลลดต้นทุนและเพิ่มมูลค่าอาหารส่วนเกินสำหรับร้านอาหาร เพิ่มอัตรากำไรขั้นต้นได้ถึง 4%, จาก https://www.kasikornresearch.com/th/analysis/k-social-media/Pages/Food-Upcycle-CIS3620-FB-2025-11-07.aspx
- รองศาสตราจารย์ ดร.ภญ. จิราพร เลื่อนผลเจริญชัย. (2568). อาหารจากวัตถุดิบเหลือใช้ (Upcycled food): ทางเลือกใหม่เพื่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม, จาก https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/729
- Praornpit Katchwattana. (2568). 3 ปัจจัย หนุน เทรนด์ Food Upcycle โมเดลลดต้นทุนและเพิ่มมูลค่าจากอาหารส่วนเกิน & อาหารจากวัตถุดิบเหลือใช้, จาก https://www.salika.co/2025/11/13/food-upcycle-trend/

สามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ช่องทาง

Call: 02-328-6638

Line Official: @cogistics

Facebook: Cogistics Co., Ltd.

Email: salesorder@cogistics.co.th

แล้วมาร่วมเป็นส่วนหนึ่งกับเรา Cogistics เพื่อนคู่คิดธุรกิจอุตสาหกรรมอาหาร